Jak czytać etykiety zdrowych słodyczy z marketu? 6 pułapek, na które musisz uważać

W supermarketach nie brakuje dziś regałów, a nawet całych działów ze zdrową żywnością. Tam na półkach można znaleźć dziesiątki, jeśli nie setki „eko” czy „fit” słodyczy. Oznaczone są chwytliwymi hasłami marketingowymi „light”, „low sugar”, „low fat”. W takiej sytuacji wielu Polaków daje się zwieść. Bo choć z roku na rok rośnie liczba świadomych konsumentów, którzy czytają etykiety, to nie wszyscy je rozumieją. W tym artykule wskazujemy, jak czytać etykiety produktów spożywczych.

Jak czytać etykiety produktów spożywczych? 

Aż 80% Polaków deklaruje, że zdrowe odżywianie jest dla nich ważne. Z raportu PwC wynika, że ponad 65% konsumentów bardziej obawia się żywności wysoko przetworzonej niż jej ceny. Jednak według Raportu Narodowy Test Żywienia Polaków 2024 tylko 19% z nas faktycznie ma prawidłowy indeks talerza. Zmiana podejścia jest widoczna, ale w praktyce wybory zakupowe wciąż bywają nietrafione. Jednym z powodów jest właśnie błędne odczytywanie lub ignorowanie informacji na etykietach.

39% Polaków czyta etykiety produktów spożywczych

Znajomość składu produktu to fundament świadomego odżywiania. Etykieta to nie tylko obowiązkowy druk drobnym druczkiem – to mapa, dzięki której możesz zdecydować, czy produkt powinien trafić do Twojego koszyka. Jedynie 39% Polaków deklaruje, że regularnie czyta etykiety produktów spożywczych. Tymczasem niewiedza może kosztować nie tylko pieniądze, ale przede wszystkim zdrowie. Etykieta to klucz do ukrytych cukrów, szkodliwych tłuszczów i sztucznych dodatków. Umiejętność jej odczytywania to podstawowa kompetencja współczesnego konsumenta.

Pułapka 1: Słodycze "bez cukru", które zawierają cukier

Nie wszystko, co pozornie brzmi zdrowo, rzeczywiście takie jest. "Bez cukru" często oznacza jedynie brak sacharozy, ale już nie brak substancji słodzących takich jak syrop glukozowo-fruktozowy, maltodekstryna, sorbitol czy inulina. Wszystkie one podnoszą poziom cukru we krwi, a część z nich może wpływać negatywnie na mikrobiotę jelitową. Dlatego zawsze warto spojrzeć nie tylko na hasło z przodu opakowania, ale i na rzeczywisty skład oraz wartość cukrów prostych i cukrów dodanych w tabeli – to jedna z kluczowych odpowiedzi na pytanie – jak czytać etykiety słodyczy.

Może Cię zainteresować również: Jak wyeliminować rafinowany cukier z diety i czym go zastąpić?

Pułapka 2: Produkty niskotłuszczowe i tłuszcze utwardzone

Tłuszcze trans, czyli często częściowo utwardzone oleje roślinne, są szczególnie szkodliwe dla serca i układu krążenia. Choć coraz rzadziej spotykane, nadal pojawiają się w tanich produktach. Mogą być ukryte pod nazwami takimi jak "tłuszcz roślinny utwardzony", "olej częściowo utwardzony" czy nawet "mieszanka tłuszczów roślinnych". Unikaj ich, bo nie mają żadnej wartości odżywczej, a ich działanie jest udowodnione jako prozapalne.

Ponadto warto przyjrzeć się produktom niskotłuszczowym, sygnowanym hasłem „low fat”. W przypadku takich artykułów zwykle w miejsce tłuszczu wchodzi cukier – np. syrop glukozowo-fruktozowy, który zwiększa ryzyko wystąpienia chorób tj.: cukrzyca typu 2, nadciśnienie, dna moczanowa i kamienie nerkowe.

Pułapka 3: RWS jako iluzja bezpieczeństwa

RWS, czyli Referencyjna Wartość Spożycia, to faktor, który pokazuje, ile procent dziennego zapotrzebowania pokrywa porcja produktu. Brzmi pomocnie, ale trzeba umieć te dane interpretować. Czasem wartości są podane dla porcji nierealnej w kontekście konsumpcji (np. 1/4 batona), co sztucznie zaniża np. ilość cukru. Porównuj RWS z własnym dziennym zapotrzebowaniem i pamiętaj: dla cukrów dodanych WHO rekomenduje nie więcej niż 10% energii, a najlepiej poniżej 5%.

Pułapka 4: Jak czytać etykiety słodyczy z napisem "naturalny skład"?

Słowo "naturalny" na etykiecie nie jest regulowane prawnie i może oznaczać wszystko i nic. Cukier trzcinowy, syrop daktylowy, suszone banany czy zagęszczony sok z jabłek to nadal cukry proste, choć brzmią zdrowo. To samo dotyczy barwników naturalnych i aromatów, które nadal mogą powodować reakcje alergiczne lub nie być dobrze przebadane.

Pułapka 5: Fit słodycze z wysokim indeksem glikemicznym

Zdrowe słodycze często opierają się na owocach suszonych, daktylach czy mące ryżowej – składnikach o wysokim IG. Mimo braku cukru rafinowanego mogą powodować szybki wzrost glukozy we krwi. Kluczowe jest więc, by zwracać uwagę nie tylko na obecność cukru, ale i rodzaj zastosowanych węglowodanów oraz błonnika, który obniża indeks glikemiczny.

Pułapka 6: Długa lista dodatków "E"

Lista składników zaczynających się od "E" nie musi być zła, ale ich nagromadzenie powinno zapalić lampkę ostrzegawczą. Barwniki, konserwanty, emulgatory, regulatory kwasowości – wszystko to łącznie może negatywnie wpływać na organizm. Im mniej takich dodatków, tym lepiej. W zdrowych produktach wartościowe składniki powinny dominować, a nie być jedynie dodatkiem.

Jakie słodycze warto wybierać? Sprawdź, co wyróżnia Frank&Oli

Marka Frank&Oli powstała z potrzeby stworzenia uczciwej alternatywy dla marketowych "fitów". Nasze ciasteczka proteinowe, keto, klasyczne czy wegańskie wyróżniają się krótkim i klarownym składem. Nie zawierają oleju palmowego, syropu glukozowego, utwardzanych tłuszczów czy kontrowersyjnych dodatków "E". Bazują na zdrowych tłuszczach roślinnych, naturalnych aromatach i dodatkach.

Jednak, aby nie przedstawiać pustych sloganów, spójrzmy na konkrety:

• Naturalne tłuszcze w ciastkach Frank&Oli oznaczają wartościowe tłuszcze z orzechów arachidowych, migdałów, nerkowców i kokosa. Te źródła nie tylko podnoszą walory smakowe, ale również dostarczają niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, które wspierają pracę serca, mózgu i układu hormonalnego.
• Źródłem białka są m.in.: koncentrat białka serwatkowego WPC 80 (w wersjach mlecznych), białko grochu (w wersjach wegańskich) oraz naturalnie wysokobiałkowe składniki jak miazga orzechowa czy mąka migdałowa. Takie kompilacje składników sprawiają, że ciasteczka są sycące i wspierają regenerację mięśni, zwłaszcza po wysiłku fizycznym.
• Zamiast cukru rafinowanego stosujemy maltitol, czyli naturalny słodzik o niższym indeksie glikemicznym, który nie powoduje gwałtownych skoków poziomu cukru we krwi. To dzięki niemu produkty Frank&Oli zachowują słodki smak, nie będąc przy tym kaloryczną bombą.
• Jako naturalne barwniki stosujemy liofilizowane owoce (np. truskawki, buraki), spirulinę oraz kakao. Dzięki temu kolor ciastek pochodzi wyłącznie z naturalnych surowców, bez sztucznych barwników.
• Poszczególne warianty ciastek Frank&Oli wzbogacamy o magnez oraz żelazo – minerały te wspierają układ nerwowy, pracę mięśni oraz odporność. Występują one naturalnie w składnikach takich jak kakao, orzechy, migdały czy płatki owsiane, które są bazą wielu ciastek Frank&Oli.

W czasach, gdy zdrowie i świadomość żywieniowa zyskują na znaczeniu, wiedza na temat tego, jak czytać etykiety słodyczy okazuje się jedną z najważniejszych kompetencji konsumenckich. Hasła z przodu opakowania mogą kłamać, ale tabele wartości i listy składników już nie. Szukaj krótkich składów, unikaj ukrytych cukrów i nadmiaru dodatków.

Więcej na podobny temat przeczytasz w artykule: 5 najczęstszych błędów w zdrowej diecie – czy je popełniasz?